Ενημέρωση 5.12.2016

Νέα από την Ελληνική αγορά ενέργειας:

Η ΡΑΕ με την ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 455/2016 Απόφασή της ενέκρινε για το 2017 τα Τιμολόγια Χρήσης (Μοναδιαίες Χρεώσεις Χρήσης ) του ΕΔΔΗΕ τόσο για τους Πελάτες Μέσης Τάσης , όσο και για τους Πελάτες Χαμηλής Τάσης, βάσει του Απαιτούμενου Εσόδου ΕΔΔΗΕ 2017, τα οποία είναι ελαφρώς μειωμένα σε σχέση με το 2016.(Α1).

Ευρωπαϊκά νέα:

1. Στις 30 Νοεμβρίου 2016, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε στη δημοσιότητα το «Clean Energy for All Package» ή, όπως είναι ευρύτερα γνωστό, «Winter Package», το οποίο αποτελεί μία σημαντική αναθεώρηση του ευρωπαϊκού θεσμικού και ρυθμιστικού πλαισίου για τα θέματα της αγοράς ενέργειας και της κλιματικής αλλαγής.

Αν και το λεγόμενο «Τρίτο Ενεργειακό Πακέτο» του 2009 (“Third Energy Package”), το οποίο, ουσιαστικά, ρυθμίζει μέχρι και σήμερα την αγορά ενέργειας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πέτυχε σε γενικές γραμμές τους στόχους του όσον αφορά στην απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας, τα ΑΠΕ και τα δικαιώματα των καταναλωτών, θεωρείται πλέον μη επαρκές για την επίτευξη των στόχων της ευρωπαϊκής πολιτικής για θέματα ενέργειας, δηλ. για την Ενεργειακή Ένωση διότι η μορφή της αγοράς ενέργειας έχει αλλάξει.
Το Πακέτο αυτό ήταν σχεδιασμένο με γνώμονα το παλαιότερο μοντέλο της αγοράς ενέργειας, που βασιζόταν σε κεντροποιημένη, μεγάλης κλίμακας παραγωγή, με ελάχιστη έως καθόλου συμμετοχή των καταναλωτών, πλέον, η ολοένα και αυξανόμενη διείσδυση των ΑΠΕ αλλάζει τα δεδομένα λειτουργίας της αγοράς και του δικτύου και δημιουργεί αρκετά θέματα, τα οποία πρέπει να ρυθμιστούν, προκειμένου οι καταναλωτές να αποκομίσουν τα οφέλη που μπορούν. Επιπροσθέτως, υπάρχουν και αρκετές τεχνολογικές εξελίξεις, όπως μεγαλύτερη διασυνοριακή διασύνδεση, συστήματα smart-metering, συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, συστήματα ανταπόκρισης της ζήτησης (demand response) κ.α., οι οποίες καθιστούσαν αναγκαία την αναθεώρηση του υπάρχοντος ρυθμιστικού πλαισίου αλλά και ένα νέο σχέδιο για την αγορά ενέργειας (electricity market design).

Επί της ουσίας, λοιπόν, αυτή την ανάγκη αναθεώρησης εξυπηρετεί η δέσμη μέτρων που ακούει στο όνομα “Clean Energy for All Package” («Καθαρή Ενέργεια για Όλους») ή “Winter Package”. To εν λόγω πακέτο αφορά στην προσαρμογή του θεσμικού και ρυθμιστικού πλαισίου στα νέα δεδομένα, με σκοπό την περαιτέρω απελευθέρωση της αγοράς αλλά και τη μεγέθυνση του οφέλους που μπορεί να αποκομίσει ο καταναλωτής, από την αυξημένη δυνατότητα συμμετοχής του στην αγορά. Οι βασικές προτεραιότητες αυτής της πολιτικής είναι η ενεργειακή αποδοτικότητα, η ηγετική θέση της ΕΕ στον τομέα των ΑΠΕ και μία δίκαιη συμφωνία για τους καταναλωτές.
Το Winter Package προωθεί, καταρχάς, ένα νέο σχεδιασμό για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, με έμφαση στα παρακάτω θέματα:

Χονδρεμπορική αγορά
Υπάρχουν καινούριοι κανόνες που αφορούν τη χονδρεμπορική αγορά και ασχολούνται, μεταξύ άλλων, με θέματα τιμών, κανόνων έγχυσης ενέργειας, λειτουργίας των βραχυπρόθεσμων αγορών και διασυνοριακής συνεργασίας των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς (TSOs).
Σημαντικό ζήτημα είναι και η διασφάλιση εφοδιασμού & επάρκειας παραγωγής. Στην κατεύθυνση αυτή προωθείται η ευρύτερη διασύνδεση των εθνικών αγορών, ώστε να παρέχονται λύσεις σε περιφερειακό επίπεδο, αλλά και η κατάργηση των στρεβλώσεων της αγοράς (π.χ. ανώτατα όρια τιμών - price caps), ώστε να δίνονται τα σωστά σήματα και κίνητρα στους ιδιώτες επενδυτές με βάση τις πραγματικές απαιτήσεις της αγοράς και να μην απαιτούνται κρατικές ενισχύσεις. Ταυτόχρονα προωθείται και η αναβάθμιση του ρόλου της ACER (Agency for the Cooperation of Energy Regulators), η οποία θα έχει ενεργή ανάμειξη, με αναβαθμισμένο ρόλο και αυξημένες αρμοδιότητες.

Λιανική αγορά
Νέοι κανόνες, όμως, υπάρχουν και για τη λιανική αγορά και αποσκοπούν στο να παρέχεται μεγαλύτερη πληροφόρηση και διαφάνεια (π.χ. συγκρισιμότητα τιμολογίων προμηθευτών), ευελιξία (π.χ. στην αλλαγή προμηθευτή) αλλά και μεγαλύτερο όφελος και ανταποδοτικότητα για τον καταναλωτή (ιδιοπαραγωγή ενέργειας ως Prosumer, ανταμοιβή για ανταπόκριση στη ζήτηση κ.α.). Επίσης, το Winter Package ασχολείται με θέματα προστασίας δεδομένων καταναλωτών και ενεργειακής πενίας.

Διαχειριστές Συστημάτων Διανομής - DSOs
Στο πλαίσιο αυτού του νέου σχεδιασμού εμπίπτει και η πρόβλεψη για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού σώματος DSO (DSO entity), στα πρότυπα του ENTSO-E (το τελευταίο αφορά στα Συστήματα Μεταφοράς), το οποίο θα ασχολείται, μεταξύ άλλων, με τον καλύτερο συντονισμό και τη συνεργασία μεταξύ DSOs και TSOs, την ευρύτερη ενσωμάτωση των ΑΠΕ στα δίκτυα διανομής, την ψηφιοποίηση των δικτύων διανομής και τα συνακόλουθα θέματα διαχείρισης δεδομένων. Επιπλέον, θα συμμετέχει και στη διαμόρφωση του κώδικα των δικτύων που θα επιβλέπει. Η πρόταση για τη δημιουργία του DSO entity δείχνει, ουσιαστικά, την αυξανόμενη σημασία των δικτύων διανομής, η οποία οφείλεται κυρίως στην εξάπλωση της διεσπαρμένης παραγωγής.
Ακόμη, οι σχετικοί με τους DSOs κανονισμοί και οδηγίες καθορίζουν και κατευθύνουν θέματα τιμολογιακής πολιτικής, εισαγωγής έξυπνων μετρητών, λειτουργίας δικτύου (δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος των ΑΠΕ, καθώς και οι Prosumers, συνδέονται με αυτά), προμήθειας υπηρεσιών ευελιξίας δικτύου αλλά και υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Η αποθήκευση ενέργειας, οι τοπικές ενεργειακές κοινότητες (“local energy communities”) και τα κλειστά συστήματα διανομής είναι κάποια ακόμα από τα θέματα του Winter Package που αφορούν άμεσα τους DSOs.
Εξίσου σημαντικά θέματα, με τα οποία ασχολείται το Winter Package, είναι τα ακόλουθα:

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ)
Στο πλαίσιο της εν λόγω δέσμης μέτρων προτείνεται και η αναθεώρηση της οδηγίας για τα ΑΠΕ, με σκοπό την καλύτερη επίτευξη των στόχων που έθεσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Οκτώβριο του 2014 για συμμετοχή των ΑΠΕ κατά, τουλάχιστον, 27% στην ποσότητα ενέργειας που θα καταναλωθεί το 2030, αλλά και τις λοιπές δεσμεύσεις που έχει αναλάβει όσον αφορά στα θέματα της κλιματικής αλλαγής, στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Παρισιού.
Οι κύριοι στόχοι είναι ένα αποτελεσματικότερο ρυθμιστικό πλαίσιο προώθησης της εξάπλωσης των ΑΠΕ στην αγορά, μεγαλύτερη συμμετοχή τους στον τομέα της Θέρμανσης και Ψύξης, σταδιακή μείωση της εξάρτησης των Μεταφορών από ορυκτά καύσιμα, ενδυνάμωση και ενημέρωση των καταναλωτών (π.χ. Prosumers, ενεργειακές κοινότητες κ.α.), κριτήρια βιωσιμότητας για τη βιο-ενέργεια και, τέλος, εξασφάλιση ότι οι δεσμευτικοί στόχοι για τις ΑΠΕ σε επίπεδο ΕΕ θα επιτευχθούν.

Ενεργειακή απόδοση
Προωθείται η αναθεώρηση της σχετικής Οδηγίας, καθώς και της Οδηγίας για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων, και προτείνεται η αναθεώρηση του στόχου για την ενεργειακή απόδοση με ορίζοντα το 2030 στο 30% (συγκριτικά με το 1990) σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, από 27% που είναι σήμερα.

Διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης
Σε ό,τι αφορά τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης, η πρόταση για το σχετικό Κανονισμό αποσκοπεί στο να υπάρχει, εκ μέρους των Κρατών-Μελών, ενιαίος σχεδιασμός και παρακολούθηση για τους δύο άξονες ενεργειακής πολιτικής, δηλαδή την εσωτερική αγορά ενέργειας και την κλιματική αλλαγή και οι οποίοι, ως τώρα, αντιμετωπίζονταν ξεχωριστά, γεγονός το οποίο περιόριζε την αποτελεσματικότητά τους. Έτσι λοιπόν, τίθενται κανόνες για τα Ολοκληρωμένα Εθνικά Ενεργειακά και Περιβαλλοντικά Πλάνα, 10ετούς διάρκειας, τα οποία θα θέτουν εθνικούς στόχους για καθεμία από τις 5 βασικές διαστάσεις της Ενεργειακής Ένωσης (ρήτρα αλληλεγγύης, ελεύθερη ροή ενέργειας, μεγαλύτερη βαρύτητα στην ενεργειακή απόδοση, μετάβαση σε μία κοινωνία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και έρευνα, καινοτομία, ανταγωνιστικότητα), καθώς και κανόνες για την επίβλεψη, εκ μέρους της Επιτροπής, των πλάνων αυτών και της προόδου που σημειώνουν τα Κράτη-Μέλη.

Συμπερασματικά, η συνεργασία σε θέματα ενέργειας ήταν και παραμένει μία από τις βασικές συνιστώσες της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Σταδιακά, στο επίκεντρο βρέθηκαν και θέματα προστασίας του περιβάλλοντος και κλιματικής αλλαγής. Πλέον, η πολιτική της ΕΕ σε θέματα ενέργειας και κλίματος είναι ενιαία και συνιστά τη λεγόμενη Ενεργειακή Ένωση (Energy Union). Με την πλέον πρόσφατη δέσμη μέτρων, το Clean Energy for All Package (Winter Package), εδραιώνεται ο ηγετικός ρόλος της ΕΕ στο πεδίο της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, διασφαλίζονται δίκαιοι συναλλακτικοί όροι για τους καταναλωτές και δίνεται προτεραιότητα στην ενεργειακή απόδοση.


2. Στην ολομέλεια της 19ης Οκτωβρίου του 2016, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) εξέδωσε τη γνωμοδότησή της με τίτλο «Ενέργεια παραγωγών-καταναλωτών και συνεταιρισμοί παραγωγών-καταναλωτών ηλεκτρικού ρεύματος: ευκαιρίες και προκλήσεις στις χώρες της ΕΕ».
Με αυτή τη γνωμοδότησή της, η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της δημιουργίας ενός Ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου για τους παραγωγούς-καταναλωτές (prosumers), που να περιλαμβάνει έναν ξεκάθαρο και πλήρη ορισμό της έννοιας του “prosumer”, καθώς και προβλέψεις για την αποφυγή διακρίσεων απέναντί τους, δεδομένου ότι αποτελούν παίχτες μικρού μεγέθους για την αγορά. Οι σχετικές προβλέψεις ενσωματώθηκαν, σε μεγάλο βαθμό, στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το νέο σχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και στη δέσμη μέτρων για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Πέρα από την ενεργειακή ασφάλεια και τα περιβαλλοντικά οφέλη που συνδέονται με την ανάπτυξη της αποκεντρωμένης αυτό-παραγωγής, η ΕΟΚΕ εντοπίζει ένα πλήθος από οικονομικά πλεονεκτήματα που συνδέονται με τους prosumers, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας περιορισμού της ενεργειακής πενίας, της προώθησης της τοπικής οικονομικής ανάπτυξης και του χαμηλότερου κόστους μεταφοράς και διανομής ενέργειας.
Τονίζει επίσης τη σημασία που έχει η συλλογική αυτό-παραγωγή ενέργειας, με τη μορφή των τοπικών ενεργειακών κοινοτήτων/συνεταιρισμών, για την πραγματοποίηση των προαναφερθέντων οικονομικών και κοινωνικών πλεονεκτημάτων, καθώς και τη σημασία της συμμετοχής των τοπικών κοινοτήτων στην προώθηση των θεμάτων που αφορούν την παραγωγή ενέργειας από prosumers και συλλογικά/συνεταιριστικά ενεργειακά σχήματα (Β1).

Αρχείο Ενημέρωσης